Έχετε φάει "ντάκο"; καλιτσούνια; αρνάκι με σταμναγκάθι; μαραθόπιτες; στάκα με αυγά; "αλατσολιές";

Αν έχετε δοκιμάσει ξέρετε...Αν δεν έχετε δοκιμάσει, να ένας ακόμα λόγος για να έρθετε στην Κρήτη, στα Χανιά και στα χωριά της περιοχής του Δήμου Πλατανιά!

Η κρητική διατροφή είναι ίσως από τα πράγματα που κάνουν την Κρήτη να ξεχωρίζει περισσότερο.

Ένα σύνολο διατροφής που αποτελεί τον κορμό της περίφημης Μεσογειακής δίαιτας την οποία σύσσωμος ο διεθνής ιατρικός κόσμος έχει ονομάσει επίσημα ως την πιο πλήρη και πιο υγιεινή για τον άνθρωπο.

Πουθενά αλλού τροφές που θεωρούνται ευεργετικές δεν είναι τόσο διαδεδομένες στην καθημερινή διατροφή όσο εδώ. Άγρια χόρτα κάθε είδους, άπαχα λευκά τυριά, παξιμάδι σε απίθανη ποικιλία, φρέσκα λαχανικά-κηπευτικά και φρούτα σε τεράστιες ποσότητες είναι στοιχεία της ξεχωριστής διατροφικής καθημερινότητας στην Κρήτη. Δεσπόζουσα -σχεδόν συμβολική- θέση στις καλλιέργειες και στην Κρητική διατροφή έχει η ελιά και το ελαιόλαδο.

Το κρητικό ελαιόλαδο-και ειδικά αυτό της περιοχής του Νομού Χανιών- είναι κορυφαίο στον κόσμο και πυλώνας της Κρητικής διατροφής εδώ και αιώνες. Το θαυμάσιο πρασινοκίτρινο χρώμα και η αξέχαστη γεύση του με αρώματα φρέσκου καρπού κρύβει ένα λάδι πλούσιο σε μονοακόρεστα λιπαρά οξέα και αντιοξειδωτικές ουσίες. Αποτελεί ένα προϊόν στο οποίο τα όρια ανάμεσα σε μια θαυμάσια τροφή και σε ένα φάρμακο είναι δυσδιάκριτα.

Από την άλλη, το εξαιρετικά ευνοϊκό κλίμα δίνει στην Κρήτη το μοναδικό σχεδόν προνόμιο να μπορεί να αναπτύσσει μια ευρύτατη ποικιλία φυτικών καλλιεργειών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων οι οποίες, λόγω των γεωγραφικών δεδομένων του νησιού, είναι μικρής κλίμακας και επομένως δεν έχουν τα μειονεκτήματα των εντατικών και μαζικών καλλιεργειών. Δεν είναι τυχαίο που σε όλη την Ελλάδα τα αγροτικά προϊόντα με ένδειξη προέλευσης "Κρήτης" είναι περιζήτητα και ακριβότερα.

Άφθονο λοιπόν και κορυφαίας ποιότητας ελαιόλαδο αντί "φτωχών" λιπών, πολλά τοπικά προϊόντα μικρών παραγωγών, λελογισμένη κατανάλωση ζωικών τροφών, λαχανικά και φρούτα σε μεγάλες ποσότητες... να τα μυστικά της Κρητικής διατροφής!

Για τα υπόλοιπα φρόντισε ο τόπος και οι άνθρωποι. Στην Κρήτη, το τραπέζι είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια διαδικασία επιβίωσης. Είναι απόλαυση και κυρίως είναι έκφραση κοινωνικότητας και τρόπος ζωής που έχει αποτυπωθεί στην κουλτούρα του τόπου. Η παρέα γύρω από ένα τραπέζι με φαγητό και κρασί είναι ίσως ότι περισσότερο χαρακτηρίζει τη καθημερινή ζωή των Κρητικών.

Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που η κουζίνα τους είναι εξαιρετικά φροντισμένη. Μια ατελείωτη ποικιλία φαγητών, μεζέδων και γλυκών, στηριγμένη ολοκληρωτικά σχεδόν σε τοπικά προϊόντα, σε στενή επαφή με μια παράδοση αιώνων, η κρητική κουζίνα έχει μόνο φίλους. Σταθερό συνοδευτικό του φαγητού και αναπόσπαστο κομμάτι της διατροφικής παράδοσης μα και της κοινωνικής συναναστροφής είναι το κρασί. Ο επισκέπτης θα βρεί άφθονο τοπικό κόκκινο κρασί κυρίως από την γηγενή ποικιλία Ρωμέικο , αλλά και πολλά άλλα κρασιά στηριγμένα στην τοπική καλλιέργεια γνωστών διεθνών ποικιλιών.

Ο σύγχρονος βιομηχανικός πολιτισμός δεν άφησε ασφαλώς ανεπηρέαστο τον τρόπο διατροφής των Κρητικών.

Αρκετά τυπικά δείγματα του λεγόμενου σύγχρονου τρόπου ζωής-όπως π.χ η αυξημένη κατανάλωση κρέατος- έχουν παρεισφρήσει. Ωστόσο ο πυρήνας της και τα βασικά χαρακτηριστικά της υπάρχουν και ο επισκέπτης που θα τα ζητήσει θα τα βρει χωρίς ιδιαίτερο κόπο.

Στην περιοχή του Δήμου Πλατανιά οι νοικοκυρές φημίζονται, και η μαγειρική παράδοση είναι παράδοση!

Στοιχεία της ο επισκέπτης θα βρει παντού. Στα περισσότερα καταστήματα εστίασης της περιοχής, στα ταβερνάκια ή στα καφενεία των χωριών, ακόμα και σε μεγάλες τουριστικές μονάδες. Αν δε είστε τυχερός ή... ψάχνετε περισσότερο τότε θα απολαύσετε την κρητική κουζίνα σε κάποιο σπίτι με παρέα. Εκεί δηλαδή που παίρνει νόημα και αξία: Σαν κομμάτι της κρητικής φιλοξενίας.